website builder software

Czytelnia

Zespół Aspergera - niewrażliwi na kontekst

Mobirise

Zespół Aspergera jest zaliczany do grupy całościowych zaburzeń rozwojowych. Rozpoznanie tego typu stawia lekarz psychiatra po wnikliwym badaniu diagnostycznym, na które składają się min. badania testowe, obserwacja w gabinecie oraz wywiad z pacjentem (w przypadku dzieci i młodzieży wywiad zbierany jest od rodziców).

W ostatnim czasie zarówno w Polsce, jak i na świecie, odchodzi się od rozumienia zespołu Aspergera jako choroby. Mówi się raczej o odmienności i specyfice funkcjonowania osób z ZA w zakresie odbioru i przetwarzania bodźców sensorycznych, sposobu myślenia, czy skłonności do pewnego typu zachowań. Peter Vermeulen pisze ponadto o "ślepocie kontekstowej", która polega na tym, że osoby z tzw. spektrum postrzegają pewne wycinki zdarzeń i zjawisk jako pozbawione odniesienia do szerszego kontekstu. Rozumieją każdy element osobno, inteligentnie łączą ze sobą proste, suche fakty, przetwarzają dane, mają dobry słuch i wzrok, a jednak ich rozumienie sytuacji społecznych staje się dla otoczenia mocno zaskakujące i, niestety, odbierane jest jako dziwaczne. To tak, jak byście zobaczyli na stole w kuchni przygotowany obiad i byli akurat głodni. Czy nie będzie właściwe, aby usiąść i zjeść? Z punktu widzenia logiki - jak najbardziej, wręcz dziwnym wydaje się tego nie zrobić. Ale oczywiście nie wtedy, kiedy czeka się na gości, którzy właśnie przekroczyli próg domu i zdejmują kurtki. Wtedy wypada najpierw się z nimi przywitać i zabawić miłą pogawędką. Aby tak postąpić - potrzebujemy widzieć szeroki kontekst sytuacji.

Problemy w czytaniu kontekstu można zobrazować również na przykładzie, którego używa z kolei Peter Schmidt, dorosły meżczyzna z zespołem Aspergera. Mówi, że z rozumieniem przez niego np. emocji innych ludzi jest tak, jak z patrzeniem na czarno-białe zdjęcie. Gdybyśmy mieli przed sobą czarno-białą kserokopię mapy północno-wschodniej Polski i poproszono by nas o zidentyfikowanie jezior i rzek, mielibyśmy właśnie tego typu problem jak osoba z ZA, kiedy oczekuje sie od niej, by spontanicznie reagowała na emocje innych ludzi. W odcieniach szarości woda na mapie jest nie do rozpoznania.

Wydaje się, że osoby z zespołem Aspergera doświadczają trudności dwojakiego rodzaju. Po pierwsze: nie rozumieją otoczenia, albo raczej - rozumieją na tyle specyficznie, że trudno jest im się odnaleźć i uchronić od błędów, czy gaf towarzyskich. Po drugie zaś: doświadczają wrogości ze strony otoczenia, ze względu na odmienność swojego reagowania i niekonwencjonalność zachowań. Świadomość i szeroka wyobraźnia na temat tego, czym jest zespół Aspergera mogą pomóc we wzajemnym porozumieniu. Jeśli chcesz odnieść sukces w kontakcie z osobą z ZA: tłumacz swoje zamiary, nazywaj wprost swoje uczucia i sprawdzaj, czy zostałeś zrozumiany tak, jak sobie życzyłeś. Przy pozytywnym i otwartym nastawieniu z obu stron - taka interakcja może być początkiem całkiem ciekawej znajomości.


Polecana literatura, aby zrozumieć lepiej osoby z zespołem Aspergera:

  • P. Vermeulen, "Ślepota kontekstowa" - badacz i praktyk z zakresu zespołu Apsergera, twórca programu terapeutycznego, wspierającego poczucie tożsamości u osób z autyzmem i ZA "I'm special"
  • P. Schmidt, "Kaktus na Walentynki" - dorosły mężczyzna z zespołem Aspergera, prelegent wielu konferencji, zaangażowany w szerzenie świadomości na temat spektrum autyzmu
  • G. Simsion, "Projekt Rosie" i "Efekt Rosie" - powieściopisarz, fikcja literacka, choć rzetelnie przedstawiająca głównego bohatera jako osobę z ZA


Autor: Joanna Burgiełł

Perspektywy. Ośrodek Relacji i Zdrowia Psychicznego
Pomagamy budować dobre relacje i dbamy o Twoje zdrowie psychiczne

Tel: 536 000 566